“Tinh yếu của các giáo huấn cốt tủy có thể được tóm lược
trong việc chuyên cần tu tập năm sức mạnh.”
Suốt cuộc đời, trưởng dưỡng Bồ-đề tâm là pháp tu cốt yếu nhất trong tất cả các giáo huấn Đại thừa. Rốt ráo, toàn bộ giáo pháp Đại thừa đều quy về một điểm duy nhất này.
Chúng ta thường phát nguyện về “Bồ-đề tâm chân thật, không tạo tác”, nhưng để biến lời nói thành một sức mạnh thực sự trong nội tâm cần có sự tinh tấn. Chính năm sức mạnh giúp Bồ-đề tâm được trưởng dưỡng và duy trì.
Năm sức mạnh gồm:
1. Sức mạnh của động lực: phát nguyện từ tận đáy lòng rằng cho đến khi thành Phật, ta không bao giờ lìa Bồ-đề tâm, cả trên phương diện phát nguyện lẫn thực hành.
2. Sức mạnh của sự quen thuộc: dựa vào chánh niệm và tỉnh giác để liên tục nhớ đến, nuôi dưỡng và duy trì Bồ-đề tâm.
Nhờ nhiều lần đưa Bồ-đề tâm trở lại trong tâm và thực hành, nó dần trở thành một phần tự nhiên của kinh nghiệm sống.
3. Sức mạnh của hạt giống thiện: liên tục tích lũy công đức bằng các thiện hạnh, chẳng hạn tụng kinh, phóng sinh và các hành động lợi tha. Công đức hỗ trợ Bồ-đề tâm ổn định, phát triển và không suy giảm.
4. Sức mạnh của sự nhàm lìa: nỗ lực loại bỏ chấp ngã, chướng ngại chính đối với sự phát sinh Bồ-đề tâm. Chấp ngã mạnh khiến tâm trở nên vị kỷ và làm cho tâm nguyện lợi tha khó phát triển trọn vẹn.
5. Sức mạnh của nguyện lực: thường xuyên làm mới quyết tâm, nguyện không từ bỏ Bồ-đề tâm trong bất kỳ đời nào, ngay cả khi gặp hoàn cảnh khó khăn hay trong giấc mộng.
2. TU TẬP VÀO THỜI ĐIỂM LÂM CHUNG
“Các giáo huấn Đại thừa về pháp chuyển di cũng dựa trên cùng năm sức mạnh. Hành trì là điều quan trọng.”
Các giáo huấn Đại thừa về cái chết và pháp chuyển di cũng nhấn mạnh năm sức mạnh và cách áp dụng chúng.
Đối với sức mạnh của hạt giống thiện, khi đời sống sắp kết thúc, rất lợi ích nếu buông bỏ chấp trước đối với tài sản vật chất bằng cách cúng dường cho các đối tượng tạo công đức hoặc trao cho người cần giúp đỡ. Việc này cần được thực hiện không có chấp trước.
Cũng cần buông bỏ sự bám chấp đối với những người thân yêu. Đối với sức mạnh của nguyện lực, khi rời khỏi thế gian, hãy chân thành cầu nguyện các vị Thầy, Bổn tôn và Hộ pháp, đồng thời phát nguyện duy trì Bồ-đề tâm trong tất cả những đời sau.
Sức mạnh của sự nhàm lìa đặc biệt quan trọng lúc lâm chung, bởi chấp ngã là thử thách chính. Hãy nỗ lực buông bỏ tâm vị kỷ và ra đi với tâm lợi tha.
Sức mạnh của động lực là tái khẳng định quyết tâm không bao giờ lìa Bồ-đề tâm, dù đang đối diện cái chết hay trạng thái
trung ấm.
Đối với sức mạnh của sự quen thuộc, nếu vào lúc lâm chung chúng ta khó nhớ được những phát nguyện này, sẽ rất hữu ích nếu có các pháp hữu ở bên cạnh nhẹ nhàng nhắc nhở ta buông bỏ chấp trước, sám hối những điều hối tiếc và phát khởi Bồ-đề tâm.
Rời khỏi thế gian với năm sức mạnh này giúp tạo điều kiện cho sự an lạc trong những đời tương lai. Ngoài ra, truyền thống còn khuyến nghị một số tư thế vào lúc lâm chung, chẳng hạn tư thế sư tử hoặc tư thế kim cương, vì được tin là hỗ trợ một sự chuyển tiếp tốt đẹp và thậm chí thuận lợi cho giải thoát.
Khenpo Sodargye
Việt dịch: Pema Drolma
Nguồn: Tu tập trong suốt cuộc