Cứng rắn không có nghĩa là không biết điều hay hoang dã. Cứng rắn ở đây ám chỉ có sức mạnh và thần lực của tính
chiến sĩ. Cứng rắn đặt nền trên sự hoàn thành tính không sự hãi, hoàn toàn vượt khỏi sợ hãi. Để chiến thắng sợ hãi, cũng cần chiến thắng hy vọng. Khi bạn hy vọng vào điều gì trong đời bạn, nếu nó không xảy ra, bạn thất vọng hoặc đảo lộn. Nếu nó xảy ra, bấy giờ bạn phấn chấn, hào hứng. Bạn thường trực cưỡi một chiếc xe trượt khi lên xuống. Bởi vì người chiến sĩ không hề gặp nghi ngờ nào về chính nó. Bởi thế người chiến sĩ của cứng rắn không có gì để hy vọng và không có gì để sợ hãi. Thế nên có nói rằng người chiến sĩ của cứng rắn không bao giờ bị lọt ổ phục kích của hy vọng, và do đó sự không sợ hãi được thành tựu.
Cứng rắn được tượng trưng bởi chim kim xí điểu, một loại chim huyền thoại là vua của loài chim. Kim xí điểu ra khỏi trứng là đã đầy đủ lông cánh, bay vào không gian, vươn cánh vượt mọi giới hạn. Cũng thế, đã chiến thắng hy vọng và lo sợ, người chiến sĩ của cứng rắn khai triển một cảm thức tự do vĩ đại. Thế nên trạng thái tâm của tính cứng rắn là rất bao la. Tâm bạn thấu đến đáy của toàn bộ không gian. Bạn vượt khỏi mọi khả năng bị giữ lại. Bạn chỉ đi và đi và đi, hoàn toàn trải rộng chính mình. Và giống như kim xí điểu, người chiến sĩ của cứng rắn không thấy cái gì ngăn ngại tâm bao la của y.
Bởi vì không có ngăn ngại, người chiến sĩ của cứng rắn không có ý định đo đạc hư không. Bạn không lo âu bạn có thể đi bao xa hay bạn độc lập được bao nhiêu. Bạn hoàn toàn buông bỏ những điểm quy chiếu để đo đạc sự tiến bộ của bạn. Thế nên bạn kinh nghiệm thư giãn kinh khủng. Cứng rắn là tâm bao la này nó vượt khỏi sự vượt khỏi. Thí dụ cho điều này là một cây gươm tự hữu, tốt đẹp – ý muốn làm nó bén nhọn thêm sẽ làm nó cùn lụt. Nếu bạn cố gắng dùng một lý luận tranh đua hay so sánh cho kinh nghiệm về tâm bao la này, bằng cách cố gắng tính toán bao nhiêu không gian bạn đã dò thấu, còn bao nhiêu nữa để dò thấu, hay người khác đã dò thấu bao nhiêu, bạn chỉ làm cùn cụt cây gươm của bạn. Điều đó là phù phiếm và phản tác dụng. Ngược lại với sự tiếp cận này, sự cứng rắn là sự hoàn thành không có cảm thức của người hoàn thành, không có điểm quy chiếu.
Tóm lại, bởi vì y thoát khỏi hy vọng và sợ hãi, người chiến sĩ của cứng rắn vút cánh trong không gian bên ngoài, như vua kim xí điểu. Trong không gian ấy, bạn thấy không có sự sợ hãi, không có sự bất toàn. Bởi thế bạn kinh nghiệm một thế giới lớn lao hơn và đạt đến một tâm lớn lao hơn. Một sự chứng đắc như thế, dĩ nhiên, đặt nền trên sự huấn luyện tính nhu mì và khoái hoạt của người chiến sĩ. Nhờ những cái đó, bạn có thể cứng rắn. Người chiến sĩ của cứng rắn cũng sở hữu lòng thương xót cho những người khác. Bởi vì bạn không có những chướng ngại trong việc trải rộng quan kiến của bạn, bạn có khả năng rộng rãi làm việc vì những người khác. Bạn có thể giúp đỡ họ, cung cấp bất cứ cái gì họ cần.
Đức Chogyam Trungpa
Nguồn: Xã hội giác ngộ – Con đường thiêng liêng của người chiến sĩ
Nhà xuất bản Thiện Tri Thức