Nhu mì là phẩm cách thứ nhất. Nhu mì ở đây không có nghĩa là yếu đuối; nó nghĩa là an trụ trong một trạng thái của sự giản dị, không phức tạp và đồng thời dễ thân thiện. Dù những người khác chống đối hay thân thiện, người chiến sĩ của nhu mì trải rộng một cảm thức của lòng tốt cho chính nó và thương xót cho những người khác. Tâm bạn không bị che lấp bởi những bận rộn bình thường và bạn không bao giờ bị quyến rủ bởi những hoàn cảnh nhỏ nhặt. Đó là do tỉnh giác của bạn cho phép bạn tránh những hoạt động làm che mờ quan kiến Mặt Trời Vĩ Đại Phương Đông. Bởi thế, bạn luôn luôn nhu mì và tự chế.
Nguyên lý nhu mì có ba cấp độ. Cấp độ thứ nhất, bởi vì người chiến sĩ là khiêm tốn, tâm nó không bao giờ phình lớn do kiêu ngạo đầy độc tính. Khiêm tốn không có nghĩa nghĩ về chính bạn là nhỏ nhoi. Khiêm tốn ở đây nghĩa là cảm thấy chân thật và nguyên tuyền. Bởi thế người chiến sĩ cảm thấy độc lập, không cần những quy chiếu bên ngoài để khẳng định mình. Một phần của sự khiêm tốn là một sự sáng chói từ nền tảng, độc lập nhưng tỏa sáng. Sự tỉnh giác của người chiến sĩ chiếu ra ngoài với sự tò mò rộng lớn, một sự quan tâm tử tế đối với mọi sự quanh nó. Bạn bắt đầu thấy những sự vật là những thông điệp tự nhiên, hơn là những điểm quy chiếu cho hiện hữu của bạn. Sự khác biệt giữa quan tâm, tò mò bình thường với, sự tò mò của người chiến sĩ của nhu mì là tỉnh giác của nó luôn luôn nối kết với kỷ luật. Bởi thế bạn không bỏ lỡ cái gì cả; bạn thấy mọi chi tiết. Tỉnh giác có kỷ luật như vậy làm sạch nền tảng theo một cách mà vũ trụ bắt đầu trở thành một phần của quan kiến bạn.
Cấp độ thứ hai của nhu mì là sự tỏ bày tự tin không điều kiện. Sự tương tự với tính nhu mì là một con cọp trong tình trạng hoàn hảo nhất của nó, nó chuyển động chậm nhẹ nhưng đầy chú ý qua rừng. Lúc này con cọp không tìm mồi. Hình ảnh con cọp diễn tả một sự phối hợp của tự mãn nguyên và khiêm tốn. Con cọp đi nhẹ nhàng qua rừng, với chánh niệm. Nhưng vì nó hài lòng thân thể nó và sự linh hoạt nhịp nhàng của nó, nó thư giãn. Từ đầu mũi đến chót đuôi, không có vấn đề gì. Những cử động của nó giống như sóng; nó bơi qua rừng. Sự cảnh giác của nó đi kèm với thư giãn và tự tin. Đây là thí dụ cho sự tự tin của người chiến sĩ. Đối với người chiến sĩ nhu mì, tự tin là một trạng thái tự nhiên của tỉnh giác và chánh niệm trong cách nó làm việc.
Cấp độ thứ ba của nhu mì, bởi vì không có ngần ngại do dự, tâm của người chiến sĩ là bao la. Tâm của y được nâng cao và thấy vượt lên giới hạn của bầu trời. Bao la ở đây không đến từ việc thấy một tương lai vĩ đại trước mặt bạn, hy vọng rằng bạn sắp được khoái hoạt, cứng rắn và không thể dò và cuối cùng thực hiện được tính chiến sĩ vĩ đại nhất. Hơn thế, sự bao la đến từ việc thấy sự vĩ đại của cái chính ngay tại chỗ bạn, nơi chốn của riêng bạn. Bạn thể nghiệm rằng trạng thái căn bản của tâm bạn không là một vấn đề nữa, mối tương quan của bạn với quan kiến Shambhala và Mặt Trờỉ Vĩ Đại Phương Đông cũng không là vấn đề nữa. Thế nên, cả hai thứ, tham vọng và một tinh thần bị nghèo nàn ám ảnh đều được vượt qua. Tâm bao la cũng đến từ sự dự phần vào quan kiến những phép lạ. Bạn thực sự có khả năng nhảy vào đại dương phép lạ bao la và đầy thần lực này, nó có thể đau đớn hay sung sướng, nhưng bao giờ cũng vui thích.
Quả của tính nhu mì là, nhờ người chiến sĩ có nỗ lực phi thường, y có thể hoàn thành bất cứ mục tiêu nào mà y cố gắng làm tròn. Cảm thức nỗ lực không phải là nhanh gấp, hiếu chiến hay mạnh tay. Như con cọp rừng, bạn vừa thư giãn vừa nghị lực. Bạn thường trực tò mò nhưng tỉnh giác của bạn cũng được điều phục, thế nên bạn hoàn thành mọi hoạt động mà không khó khăn, và bạn gây cảm hứng cho chung quanh bạn và người ta cũng làm như vậy.
Người chiến sĩ của nhu mì đã từ bỏ có được, thắng lợi và tiếng tăm, bỏ lại chúng mất hút đàng sau. Bạn không dựa vào sự hồi chuyển từ những người khác, bởi vì bạn không nghi ngờ gì về chính bạn. Bạn không nương dựa vào cổ vũ hay thất vọng; bởi thế bạn cũng không cần phô bày giá trị của bạn với những người khác. Khi bạn đề khởi ngựa khí của bạn, bạn cảm thấy tốt đẹp và tin vào chính bạn. Bởi thế, vì bạn tôn trọng chính bạn, bạn không nương dựa vào sự kiếm được và thắng lợi. Và bởi vì bạn tin vào chính bạn, không cần thiết phải sợ những người khác. Thế nên người chiến sĩ của nhu mì không cần dối gạt, xảo trá với ai; bởi thế phẩm cách của y không bao giờ giảm sút.
Như vậy sự nhu mì đem lại quan kiến bao la và tự tin. Bốn phẩm cách bắt đầu từ quan kiến khiêm hạ và biết làm tròn bổn phận nhưng bao la này, nó đồng thời thấy những chi tiết với một cảm thức tỉ mỉ. Sự bắt đầu của hành trình là cảm thức tự nhiên về sự tròn đầy này, nó không cần xin xỏ của ai cả.
Đức Chogyam Trungpa
Nguồn: Xã hội giác ngộ – Con đường thiêng liêng của người chiến sĩ
Nhà xuất bản Thiện Tri Thức