Sự thách thức của tính chiến sĩ là bước ra khỏi cái tổ kén, bước vào không gian bằng cách vừa can đảm đồng thời dịu dàng.
Trong Phần Hai chúng ta đã bàn luận khả năng của sự khám phá phép lạ hay drala, và sự khám phá cho phép chúng ta chuyển hóa cuộc đời chúng ta thành một diễn tả của thế giới thiêng liêng. Dù trong một số khía cạnh, tất cả những giáo lý này đặt nền trên những kinh nghiệm rất đơn giản và bình thường, nhưng đồng thới, bạn cảm thấy choáng ngợp bởi viễn tượng này, như bạn được bao quanh bởi trí huệ quá đồ sộ. Bạn có thể còn có những câu hỏi về làm thế nào bắt đầu hiện thực hóa quan kiến của tính chiến sĩ.
Có đơn giản là ý lực và nỗ lực cá nhân của bạn sẽ đem đến sự can đảm để theo đuổi con đường của những người chiến sĩ Shambhala? Hay bạn chỉ tưởng tượng rằng bạn đang thấy Mặt Trời Vĩ Đại Phương Đông và hy vọng cái tốt nhất – rằng cái mà bạn đã thấy chính là “nó”? Không có cái nào là chắc chắn. Chúng ta đã thấy trong quá khứ có một số người cố gắng trở thành những chiến sĩ với một thúc đẩy mãnh liệt. Nhưng kết quả là mê lầm thêm và có người mở ra từng lớp nhát sự và tự ti. Nếu không biết thưởng thức và biết thực hành phép lạ, bạn sẽ chỉ thấy mình đi vào chân tường của sự thiếu sáng suốt.
Đường lối của người chiến sĩ, thế nào để trở thành một chiến sĩ, không phải là chuyện làm thử một cách tài tử, hy vọng rằng, ngày nào bạn sẽ là chuyên nghiệp. Có một sự khác nhau giữa bắt chước và thi đua. Trong tính chiến sĩ thi đua, người học tính chiến sĩ đi qua những giai đoạn huấn luyện có kỷ luật và thường nhìn lại sau và khảo sát lại những bước đi của mình. Đôi khi bạn thấy những dấu hiệu tiến bộ, và đôi khi bạn thấy những dấu hiệu trật đích. Tuy nhiên, đây là cách duy nhất để hiện thực hóa con đường người chiến sĩ.
Quả của con đường của người chiến sĩ là kinh nghiệm về tánh thiện bổn nguyên, hay bản tánh thiện căn bản, trọn vẹn, không có điều kiện. Kinh nghiệm này như nhau với sự thấu triệt hoàn toàn tánh vô ngã, hay chân lý không có điểm quy chiếu. Tuy nhiên sự khám phá không có điểm quy chiếu (vô sở trụ) chỉ đến từ sự làm việc với những điểm quy chiếu có trong đời sống chúng ta. Những điểm quy chiếu ở đây chúng ta đơn giản hiểu là mọi điều kiện và hoàn cảnh trong hành trình của chúng ta đi qua đời sống: giặt áo quần, ăn sáng, trưa, tối, trả tiền hóa đơn… mọi sinh hoạt của một tuần. Dù một hành động đơn giản như uống một tách trà cũng chứa đựng nhiều điểm quy chiếu. Bạn rót một tách trà; lấy một muỗng đường và đổ vào tách; khuấy trà cho tan đường; để muỗng xuống; cầm tách trà đưa lên miệng; bạn uống một ngụm và đăt tách xuống. Tất cả những tiến trình này là những điểm quy chiếu đơn giản và bình thường chúng chỉ cho bạn làm thế nào điều khiển một hành trình của bạn qua đời sống.
Rồi bạn có những điểm quy chiếu liên hệ đến việc bạn diễn tả những xúc động của bạn như thế nào. Bạn có những chuyện yêu đương, bạn có những cuộc cãi lộn, và đôi khi bạn mệt mỏi với cuộc sống, bạn đọc một tờ báo hay xem ti vi. Mọi xúc cảm này cung cấp những quy chiếu trong sự điều hành đời bạn.
Những nguyên lý của tính chiến sĩ trước hết liên quan với sự học nhận thức những tiến trình này, những điểm quy chiếu thế tục này. Nhưng rồi, do liên hệ với những điều kiện bình thường của đời bạn, bạn có thể có một khám phá chấn động. Khi uống tách trà của bạn, bạn có thể khám phá rằng bạn đang uống trà trong chân không. Thật ra, bạn thậm chí không uống trà. Thế nên trong khi làm một việc nhỏ bình thường nào, điểm quy chiếu ấy phải đem lại một kinh nghiệm về cái không có điểm quy chiếu. Khi bạn mặc áo vào, bạn thấy rằng bạn đang mặc hư không. Khi bạn đeo đồ trang điểm vào, bạn khám phá rằng bạn đang treo đồ trang điểm vào hư không. Bạn đang làm đẹp hư không, cái Không thuần khiết.
Trong ý nghĩa bình thường, chúng ta nghĩ rằng hư không là cái gì trống rỗng hay chết. Nhưng ở đây, hư không là một thế giới bao la có những khả năng thu nhận, hiểu biết và cung cấp, giúp đỡ. Bạn có thể bôi mỹ phẩm lên nó, uống trà với nó, ăn bánh với nó, đánh giày bạn với nó. Nó luôn luôn ở đó. Nhưng nếu bạn nhìn vào nó, bạn không thể tìm thấy cái gì cả. Nếu bạn cố gắng đặt ngón tay bạn lên nó, bạn thấy rằng thậm chí bạn không có ngón tay để đặt! Đó là bản tánh bổn nguyên của tánh thiện căn bản, và chính bản tánh đó cho phép một con người trở thành một chiến sĩ, trở thành chiến sĩ của tất cả chiến sĩ.
Người chiến sĩ, tự nền tảng, là người không sợ hư không. Kẻ nhát gan sống trong sự kinh hãi thường trực hư không. Kẻ nhát gan sợ bóng tối vì nó không thấy gì cả. Nhát gan là xoay chuyển cái không có điều kiện thành một hoàn cảnh để sợ hãi bằng cách sáng chế ra những điểm quy chiếu, hay những điều kiện, đủ mọi loại. Nhưng với người chiến sĩ tính không có điều kiện, không nhờ nhân duyên này thì không phải bị điều kiện hóa hay làm giới hạn. Nó không cần được tô bồi thêm phẩm tính dù tích cực hay tiêu cực, nhưng nó chỉ có thể trung tính – như nó là.
Thế giới mặt trời lặn sợ hư không, sợ chân lý không có điểm quy chiếu. Trong thế giới đó, người ta sợ bị tổn thương. Họ sợ bị phơi bày thịt xương gan ruột ra thế giới bên ngoài. Họ sợ vượt qua những điều kiện hay những điểm quy chiếu mà họ đã dựng ra cho chính họ. Trong thế giới mặt trời lặn, người ta tin một cách tuyệt đối vào những điểm quy chiếu của họ. Họ nghĩ rằng, nếu họ mở rộng chính họ ra, họ sẽ bày lộ một vết thương mở cho vi trùng và mầm bệnh. Thế giới mặt trời lặn dạy rằng bạn cần giữ gìn thịt và máu của bạn, rằng bạn cần phải mặc một cái áo giáp để bảo vệ chính bạn. Nhưng bạn đang bảo vệ bạn khỏi cái gì? Hư không.
Nếu bạn thành công trong sự tự đóng nắp mình một cách trọn vẹn, bạn có thể cảm thấy an toàn nhưng cũng cô đơn khủng khiếp. Đó không phải là sự đơn độc của người chiến sĩ mà là sự cô đơn của người nhát sợ – sự cô đơn của bị nhốt trong tổ kén, cắt đứt khỏi tình thương căn bản của con người. Bạn không biết làm sao cởi ra cái áo giáp của bạn. Bạn không có ý nghĩ làm sao cư xử mà không có điểm quy chiếu cho sự an toàn của chính bạn. Sự thách thức của tính chiến sĩ là bước ra khỏi cái tổ kén, bước vào hư không, bằng cách vừa can đảm đồng thời dịu dàng. Bạn có thể phơi bày những vết thương và thịt của bạn, nhũng điểm da non nhạy cảm của bạn.
Thông thường khi bạn có một vết thương, bạn dán một miếng băng lên cho đến khi nó lành. Rồi bạn tháo băng đi và phơi bày thịt đã lành ra với thế giới bên ngoài. Trong trường hợp này, bạn phơi bày một vết thương mở, thịt mở, một cách không điều kiện. Bạn có thể hoàn toàn tươi nguyên và phơi bày với người trong gia đình, với bất kỳ ai bạn gặp.
Từ đó có một sự sanh ra kỳ diệu xảy đến: sự sanh ra của một quân vương vũ trụ, một chuyển luân vương. Định nghĩa Shambhala về một vị vua là người nào rất tươi nguyên và nhạy cảm, sẵn sàng mở lòng mình cho những người khác. Đó là như thế nào bạn trở thành một vị vua hay hoàng hậu, người trị vì thế giới của bạn. Cách thức để cai trị vũ trụ là phơi bày trái tim bạn, để cho những người khác có thể thấy trái tim bạn đập, thấy thịt màu đỏ của bạn, và thấy máu đập nhịp qua các tĩnh mạch và động mạch của bạn.
Bình thường, chúng ta nghĩ về một vị vua theo một nghĩa tiêu cực, là một người giữ mình xa khỏi những người khác, dấu mình trong cung điện và tạo ra một vương quốc để tránh thế giới bên ngoài. Ở đây chúng ta đang nói đến việc mở rộng chính bạn cho những người khác để thúc đẩy sự an vui của con người. Thần lực, quyền lực của quân vương, trong thế giới Shambhala, đến từ sự rất mềm mại, dịu dàng. Nó đến từ mở trái tim mình để bạn chia sẻ trái tim bạn với những người khác. Bạn không có gì để ẩn dấu, không có áo giáp nào cả. Kinh nghiệm của bạn thì trần trụi và trực tiếp. Thậm chí nó còn vượt lên sự trần trụi – nó là tươi nguyên, không cần nấu chín.
Đây là quả của tính chiến sĩ: sự chứng nghiệm hoàn toàn và bổn nguyên về tánh thiện căn bản. Ở cấp độ này, tuyệt đối không có nghi ngờ gì về tánh thiện căn bản hay, bởi thế, về chính bạn. Khi bạn phơi bày thịt bạn trần trụi cho vũ trụ, bạn có thể nói: “Tôi có nên khoác một lớp da thứ hai không? Tôi có quá trần trụi không?” bạn không thể. Ở điểm này, không có chỗ cho một tư tưởng thứ hai nào. Bạn không có gì để mất và không có gì để được. Bạn chỉ đơn giản phơi bày hoàn toàn trái tim bạn.
Đức Chogyam Trungpa
Nguồn: Xã hội giác ngộ – Con đường thiêng liêng của người chiến sĩ
Nhà xuất bản Thiện Tri Thức