Ý nghĩa quản trị thế giới của bạn là bạn có thể sống trong một đường lối có phẩm cách và kỷ luật, không lông bông nhẹ dạ, và đồng thời thưởng thức đời sống của bạn. Bạn có thể phối hợp sự sống còn và tôn vinh.

Hành trình của người chiến sĩ khám phá hệ thống cấp bậc của thực tại và vị trí của y trong thế giới này thì vừa phấn khởi vừa rất đơn giản. Nó thì đơn giản, bởi vì nó rất trực tiếp và xúc động. Nó xúc chạm nguồn gốc của bạn – vị trí của bạn trong thế giới này, nơi từ đó bạn đến và nơi bạn thuộc về. Như thể bạn bạn đang dạo chơi lâu dài trong rừng mờ tối. Bạn nghe những tiếng chim kêu và bắt gặp một thoáng ánh sáng nhạt của bầu trời. Bạn thấy mảnh trăng non và những vì sao. Bạn thưởng thức sự tươi mát của cây cối xanh tươi và vẻ đẹp của hoa. Xa xa có tiếng chó sủa, tiếng trẻ con kêu la và thỉnh thoáng bạn nghe tiếng xe chạy trên xa lộ. Trong bóng tối lờ mờ, trí nhớ về gia đình, bà con, thế giới của bạn trở lại với bạn. Bạn nhớ lại ngày tựu trường đầu tiên, nơi bạn học đánh vần và viết. Bạn đang đi trong khu rừng của những drala, nhưng vẫn còn một cảm giác rằng vùng rừng này có những con người khác ở quanh đó. Tuy nhiên khi bạn lắng nghe, bạn chỉ nghe âm thanh của những bước chân bạn – phải, trái, phải, trái, những tiếng rắc bạn đạp lên cành khô.

Khi bạn đi vào thế giới này của thực tại, thế giới lớn hơn hay thế giới vũ trụ, bạn sẽ tìm thấy cách để quản trị thế giới của bạn – nhưng đồng thời, bạn cũng thấy một cảm thức sâu xa về sự đơn độc. Có thể thế giới này trở thành một cung điện hay một vương quốc cho bạn, nhưng như là vua hay nữ hoàng của nó, bạn sẽ là một vị vua với trái tim tan vỡ. Dù thế nào, nó không phải là một vật xấu. Thật vậy, nó là đường lối để là một con người đàng hoàng tử tế – và ngoài ra một con người vinh quang có thể giúp đỡ những người khác.

Loại đơn độc này là đau đớn, nhưng đồng thời, nó đẹp đẽ và thực. Từ sự buồn rầu đau đớn như vậy, một mong mỏi và sẵn lòng làm việc với những người khác sẽ đến một cách tự nhiên. Bạn thể nghiệm rằng bạn là duy nhất. Bạn thấy rằng có cái gì đó là tốt đẹp khi bạn là chính bạn. Bởi vì bạn biết chăm sóc bạn, bạn bắt đầu chăm sóc những người khác họ đã nuôi sự hiện hữu của bạn hay đã làm cuộc hành trình chiến sĩ của riêng họ, lát con đường cho bạn du hành trên con đường ấy. Bởi thế, bạn cảm thấy sự hồi hướng và sùng mộ dòng những chiến sĩ, những người can đảm, bất kể họ là ai, những người đã từng làm cùng cuộc hành trình ấy. Và vào cùng lúc đó, bạn bắt đầu chăm sóc cho những ai chưa đi vào con đường. Bởi vì bạn đã thấy rằng con đường ấy là có thể đối với bạn, bạn thấu hiểu rằng bạn có thể giúp đỡ những người khác làm như vậy.

Bạn bắt đầu thấy rằng có những mùa trong đời bạn cùng một cách như có những mùa trong thiên nhiên. Có những thời gian để chăm sóc và sáng tạo, khi bạn nuôi dưỡng thế giới của bạn và nảy sanh những ý tưởng mới và những phiêu lưu mới. Có những thời gian nở hoa và phồn thịnh, khi cuộc đời cảm thấy đầy hoa, được thêm năng lực và triển nở. Chúng đã đạt đến đỉnh cao tột của chúng và phải được thu hoạch trước khi chúng bắt đầu héo. Và cuối cùng, dĩ nhiên, có những thời gian lạnh và trơ trụi, trống không, thời gian khi mùa xuân của một bắt đầu mới có vẻ như một giấc mơ xa lắm. Những nhịp điệu này trong đời sống là những sự kiện tự nhiên. Chúng dệt thành lẫn nhau như ngày tiếp đến đêm, đem đến không phải là những thông điệp của hy vọng và lo sợ, mà những thông điệp về sự vật là thế nào. Nếu bạn thấu hiểu rằng mỗi đoạn đời là một xảy ra tự nhiên, bấy giờ bạn không cần phảỉ lắc lư, lên xuống bởi những đổi thay trong những tình huống và cách thế mà đời sống mang lại. Bạn cảm thấy rằng bạn có một cơ hội để hiện hữu trọn vẹn trong thế giới vào mọi lúc và để biểu hiện chính bạn như một cá nhân can đảm và tự hào trong mọi tình huống.

Thông thường, có một xung đột giữa sống còn và tôn vinh. Sống còn, chăm lo những nhu cầu căn bản của bạn, đặt nền trên chủ nghĩa thực dụng, nỗ lực và thường lao nhọc. Tôn vinh, ngược lại, thường liên kết với sự rộng rãi phung phí và làm cái gì vượt khỏi phương tiện của bạn. Ý niệm quản trị thế giới của bạn là bạn có thể sống trong một đường lối có phẩm cách và kỷ luật, không lông bông nhẹ dạ và đồng thời thưởng thức đời sống của bạn. Bạn có thể phối hợp sự sống còn và tôn vinh. Vương quốc của ban cai trị chính là đời sống của bạn: nó là một vương quốc ở trong gia đình. Dù bạn có chồng hoặc vợ hoặc con cái hay không, vẫn có một cấu trúc và khuôn khổ cho đời sống hàng ngày của bạn. Nhiều người cảm thấy rằng sự đều dặn của đời sống là một sự chịu đựng thường trực. Họ muốn có một đời sống khác, một thực đơn khác, mỗi phút, mỗi bữa ăn. Cần phải lắng dịu lại và làm việc nơi một cuộc sống đều đặn, kỷ luật. Càng kỷ luật, đời sống tươi vui càng có thể. Thế nên khuôn khổ của cuộc đời bạn có thể là một cái gì vui vẻ, một tôn vinh, một lễ lạc thay vì chỉ là sự bắt buộc. Đó là điều có nghĩa là quản trị vương quốc cuộc đời bạn.

Ý niệm vương quốc ở đây nghĩa là đời sống bạn vốn là giàu có và tốt đẹp. Có hiểu lầm lớn về giàu có, sung túc. Giàu có thường được hiểu là bạn có nhiều tiền, nhưng nghĩa thực của sự giàu có là biết làm sao sáng tạo một hoàn cảnh giống như làm bằng vàng ròng trong cuộc đời bạn. Nói thế nghĩa là, bạn có thể chỉ có hai mươi đô la trong ngân hàng, nhưng bạn vẫn có thể biểu lộ sự giàu có trong thế giới của bạn.

Điều đáng chú ý là, nếu bạn lạc trong sa mạc, không đồ ăn không nước uống, dù bạn có một lô vàng trong bao, bạn cũng chẳng thể ăn uống nó – thế nên bạn vẫn chết đói và chết khát. Điều đó cũng tương tự xảy ra với người có tiền. Họ không có ý niệm làm sao ăn nó, uống nó. Có lần tôi nghe một câu chuyện về một thủ lãnh Da Đỏ thình lình thấy mỏ dầu lửa nơi đất mình và trở nên giàu. Ông quyết định mua hai mươi bồn tắm và vòi tắm một lúc như một dấu hiệu của sự giàu có của mình. Người ta có thể tiêu hàng ngàn đô la và vẫn không toại nguyện và vẫn trong đau khổ kinh khủng. Thậm chí với tất cả sự giàu có, họ vẫn không thể thưởng thức nổi một bữa ăn.

Giàu có thật sự không tự động đến. Nó phải được gieo trồng; bạn phải kiếm nó. Nếu không dù bạn có một số tiền lớn, bạn sẽ vẫn đói khát. Thế nên nếu bạn muốn cai trị thế giới của mình, xin chớ nghĩ rằng như vậy là bạn phải tiêu một số tiền lớn. Hơn thế, giàu có chân thật đến từ sự sử dụng thần lực con người, quyền lực cá nhân. Nếu áo bạn có những vết dơ, chớ gởi nó ngay cho những người tẩy giặt – hãy tự tay bạn tẩy lấy. Điều đó ít tốn kém nhiều, nhưng cũng phẩm cách hơn. Bạn đem năng lực và nỗ lực của chính mình để chăm sóc cho thế giới của bạn. Chìa khóa của sự giàu có, hay chìa khóa vàng, là thông hiểu rằng bạn có thể nghèo – hay tôi có thể nói, không tiền bạc – mà vẫn cảm thấy tốt đẹp, bởi vì bạn đã sẵn có một cảm thức giàu có và là bước đầu tiên trong việc quản trị: thông hiểu rằng sung túc và giàu có đến từ sự việc là hãy một người đàng hoàng tử tế từ căn bản. Bạn không phải ghen tuông với những người có kinh tế giàu hơn bạn. Bạn có thể giàu có thậm chí bạn nghèo về kinh tế.

Nút xoắn này là một công tắc rất thú vị và rất quyền lực để đối xử với những vấn nạn thế giới như thế nào. Quá đỗi thông thường, những nền chính trị của thế giới này đặt nền trên cái nghèo. Nếu người ta nghèo, họ muốn lấy tiền hay tài sản lấy từ những người giàu hơn. Và nếu người ta giàu, họ muốn nắm giữ cái họ có, bởi vì họ nghĩ rằng cho đi một số tiền sẽ làm họ nghèo đi. Với cái đầu óc đó ở cả hai phía, thật khó mà tưởng tượng ra một sự đổi thay căn bản nào. Nếu có đổi thay, nó sẽ xảy ra trên căn bản thù ghét và bạo động, bởi vì cả hai phía đều bám chặt vào điều mà họ nghĩ là quan trọng.

Dĩ nhiên, nếu bạn đói, bạn cần có thực phẩm. Thật vậy, thực phẩm là cái bạn cần. Nhưng những mong muốn đích thực của những người cần lại có khi được thu xếp một cách tàn nhẫn. Chiến tranh đặt nền trên sự bám chấp đã xảy ra trở đi trở lại mãi trong thế giới này. Người có tiền sẵn sàng hy sinh hàng ngàn nhân mạng để giữ sự sung túc của họ, và mặt kia, người đang cần cũng sẵn sàng hy sinh bạn bè họ để có được gạo, tiền.

Mahatma Gandhi đã yêu cầu người dân Ấn Độ giữ gìn bất bạo động và từ chối sự bám chấp và những cách xử thế của nước ngoài, những cách xử thế theo quan niệm sung túc và thịnh vượng của riêng họ. Bởi vì hầu hết người Ấn mặc vải của người Anh làm, ông yêu cầu họ không mặc vải Anh mà tự dệt lấy để mặc. Tuyên cáo này về sự tự túc đã là một cách, và là một cách quyền lực để cổ vũ phẩm giá đặt nền trên tự tánh con người chứ không phải trên tài sản. Nhưng đồng thời, về mọi mặt của quan kiến của Gandhi về bất bạo động, mà ông gọi là satiagraha hay “hộ trì chân lý”, chúng ta không nên lầm lẫn thông điệp của ông với chủ nghĩa khổ hạnh cực đoan. Để tìm thấy sự sung túc vốn sẵn nơi mình, không cần thiết phải từ chối tất cả tài sản vật chất và theo đuổi thế gian. Nếu một xã hội cần có một cảm thức của sự chỉ huy và được cai trị, bấy giờ người ta phải mặc com-lê ba vạt trên bàn thương lượng và người ta phải mặc đồng phục để giữ hòa bình.

Thông điệp căn bản của những giáo lý Shambhala là đời sống tốt đẹp nhất của con người có thể được thực hiện dưới những điều kiện bình thường. Đó là trí huệ căn bản của Shambhala: rằng trong thế giới như nó vốn là, chúng ta có thể tìm thấy một đời sống con người tốt đẹp và đầy ý nghĩa và cũng có thể phụng sự người khác. Đó là sự giàu có chân thật của chúng ta. Vào lúc thế giới đối mặt với sự đe dọa hủy diệt bằng hạt nhân và với sự đói nghèo của số đông người, quản trị cuộc đời chúng ta có nghĩa là tự mình cam kết sống trong thế giới như những người bình thường nhưng trọn vẹn. Thật ra một cách chính xác. hình ảnh của người chiến sĩ trong thế giới chỉ là điều này.

Trong một nghĩa thực tiễn, làm sao chúng ta đem ý nghĩa của sự giàu có và sự quản trị vào trong cuộc đời bình thường của chúng ta? Khi người chiến sĩ đã hoàn thành một tinh thần nào đó, hiểu được những nguyên lý căn bản của phẩm cách và dịu dàng một cách triệt để, cũng như thông hiểu và cảm mến nguyên lý drala và những nguyên lý lha, nyen và lu, bây giờ anh ấy hay chị ấy cần suy nghĩ ý nghĩa tổng quát cúa sự sung túc hay giàu có trong đời sống mình. Sự thực hành căn bản của sự giàu có là học phóng chiếu ra ngoài tánh thiện ở nơi hiện thể của bạn, để cho một cảm thức về tánh thiện có thể chiếu soi. Tánh thiện ấy có thể được phản chiếu trong phong cách và trong môi trường bạn sống – trong bất cứ cái gì ở thế giới trực tiếp của bạn. Bấy giờ có thể đi xa hơn và kinh nghiệm sự giàu có hơn bằng cách khai triển cái được gọi là bảy cái báu vật của quân vương vũ trụ. Chúng là những phạm trù rất cổ được dùng trước tiên ở Ấn Độ để diễn tả những phẩm tính của một người cai trị. Trong trường hợp ở đây, chúng ta nói về sự khai triển những phẩm cách này theo một cách cá nhân con người.

Sự giàu có thứ nhất của một vị vua chuyển luân vương là có một hoàng hậu. Hoàng hậu – hay chúng ta có thể nói là vợ hay chồng, nếu bạn muốn – tiêu biểu nguyên lý đàng hoàng, đoan trang trong gia đình bạn. Khi bạn sống với ai đó bạn có thể chia sẻ cuộc đời bạn, cả trí huệ và những tiêu cực cúa bạn, nó khuyến khích bạn mở ra, khai phá nhân cách của bạn. Bạn không đè nén những sự vật. Tuy nhiên, một con người Shambhala không cần phải lập gia đình. Luôn luôn có những chỗ cho người độc thân. Những người độc thân là những người làm bạn với chính họ cũng như có một vòng bạn bè. Nguyên lý căn bản là khai triển sự đàng hoàng tử tế và sự biết điều trong những tương giao của bạn.

Sự giàu có thứ hai của một quân vương vũ trụ là thừa tướng. Nguyên lý của thừa tướng là có một cố vấn. Bạn có một người bạn đời động viên sự đàng hoàng của bạn, và bạn có những người bạn cho bạn ý kiến và lời khuyên. Có nói rằng những thừa tướng cần phải khó hiểu, bí hiểm. Ý nghĩa bí hiểm ở đây không phải là những người bạn của bạn là không thật thà hoặc khó hình dung ra mà là họ không có một dự định hay mục tiêu trong tâm làm che ám tính bạn của họ đối với bạn. Sự khuyên nhủ hay giúp đỡ của họ là không giới hạn.

Sự giàu có thứ ba là vị tướng lãnh, tượng trưng sự không sợ hãi và bảo vệ. Vị tướng cũng là một người bạn, một người bạn không sợ hãi bởi vì ông không ngại trong việc bảo vệ và giúp đỡ bạn, làm bất cứ điều gì cần trong một hoàn cảnh. Vị tướng là một người bạn thực sự chăm lo bạn, khác với người chỉ cho bạn lời khuyên.

Sự giàu có thứ tư là ngựa. Ngựa tượng trưng sự tích cực, cần cù, nỗ lực trong những hoàn cảnh. Bạn không để cho rơi vào lười nhác, mà thường trực tiến lên và làm việc với những hoàn cảnh trong đời bạn.

Sự giàu có thứ năm là voi, tượng trưng sự vững chắc. Bạn không lay động bởi những ngọn gió thất vọng hay mê mờ. Bạn vững chắc như một con voi. Đồng thời một con voi không cắm rễ như một thân cây – nó đi và di chuyển. Thế nên bạn có thể đi và di chuyển tới với sự vững chắc, như cưỡi trên một con voi.

Sự giàu có thứ sáu của người cai trị là viên ngọc như ý, nó liên kết với sự rộng lượng. Bạn không chỉ nắm giữ sự giàu có bạn đã thành tựu nhờ áp dụng những nguyên lý ở trước, mà bạn buông thả và cho đi – hiếu khách, rộng mở và hài hước.

Số bảy là bánh xe. Theo truyền thống, người cai trị vũ trụ cần một bánh xe bằng vàng, trong khi người quân vương cai trị trái đất này nhận một bánh xe bằng sắt. Những nhà cai trị của Shambhala giữ bánh xe bằng sắt, vì các vị cai trị trên trái đất này. Ở cấp độ cá nhân, bánh xe tượng trưng mệnh lệnh trên thế giới của bạn. Bạn có chỗ ngồi thích đáng và trọn vẹn trong đời sống bạn, để cho tất cả những nguyên lý nói ở trước có thể cùng làm việc để khai thác sự giàu có và phẩm cách trong cuộc đời bạn.

Đo áp dụng bảy nguyên lý của sự giàu có này, bạn có thể thực sự vận hành đời sống gia đình bạn một cách thích đáng. Bạn có một người vợ hay một người chồng, họ động viên sự đàng hoàng tử tế; bạn có một người bạn thân thiết, họ là những cố vấn; và bạn có những người bảo vệ, hay những người đồng hành, họ không sợ hãi khi yêu thương bạn. Bấy giờ bạn nỗ lực trong hành trình của bạn, trong công việc của bạn, tượng trưng bằng con ngựa. Bạn cưỡi lên năng lực của bạn trong mọi lúc; bạn không khước từ bất cứ vấn đề gì trong đời bạn. Nhưng đồng thời, bạn vững chắc, bình ổn như đất, giống như một con voi. Rồi có tất cả các cái ấy, bạn không chỉ cảm thấy tự mãn nguyện, mà bạn rộng lượng với những người khác, như một viên ngọc như ý. Nhờ thế, bạn cai trị gia đình bạn một cách trọn vẹn; bạn nắm vững bánh xe của vận mệnh. Đó là quan kiến điều hành đời sống gia đình theo một kiểu giác ngộ.

Làm như vậy, bạn cảm thấy rằng đời sống bạn được an lập thích đáng và trọn vẹn. Bạn cảm thấy một cơn mưa vàng liên tục rơi xuống. Nó vững vàng, giản dị và trực tiếp. Rồi bạn cũng có một cảm giác của sự dịu dàng và rỗng rang, như thể một đóa hoa tuyệt vời đã nở tốt lành trong đời bạn. Trong bất cứ hành động nào bạn làm, dù chấp nhận hay từ chối, bạn bắt đầu mở chính mình với kho tàng của trí huệ Shambhala. Điểm chính là, khi có sự hòa diệu, bấy giờ cũng có sự sung túc nền tảng. Dù ở một thời điểm đặc biệt nào đó bạn không có tiền, cũng chẳng có vấn đề gì. Bạn đột nhiên, vĩnh viễn giàu có.

Nếu bạn muốn giải quyết những vấn nạn của thế giới, bạn phải đặt cuộc sống gia đình bạn, cá nhân bạn lên hàng đầu. Điều ấy có cái gì nghịch lý. Người ta có một ý muốn chân thực vượt lên cuộc đời cá nhân, chật hẹp của họ để làm lợi lạc cho thế giới. Nhưng nếu bạn không bắt đầu từ ở nhà, bạn không có hy vọng gì giúp đỡ thế giới. Thế nên bước đầu tiên trong việc học cai trị thế nào là học cai trị gia đình bạn, thế giới sát liền bạn. Chắc chắn nếu bạn làm như vậy, bấy giờ bước kế tiếp sẽ đến tự nhiên. Nếu bạn không làm như vậy, bấy giờ sự đóng góp của bạn vào thế giới này sẽ là thêm hỗn loạn.

Đức Chogyam Trungpa

Nguồn: Xã hội giác ngộ – Con đường thiêng liêng của người chiến sĩ

Nhà xuất bản Thiện Tri Thức